W Niedzielę 17 maja 2026 o godz 17.00 zapraszamy na wykład pt. Zwierzęta fantastyczne w Biblii, który wygłosi pracownik Uniwersytetu Wrocławskiego mgr Łukasz Krzyszczuk.
W 1663 roku wybitny znawca języków klasycznych i semickich, Samuel Bochart (1599-1667), wydał w Londynie dzieło pt. Hierozoicon sive de animalibus sacrae Scripturae. Dzieło francuskiego badacza zostało opublikowane w dwóch tomach. Pierwszy został podzielony na cztery księgi i zawarto w nim informacje ogólne na temat zwierząt biblijnych oraz szczegółowo powiedziano o czworonogach. Tom drugi składa się z sześciu ksiąg, które traktują de avibus, serpentibus, insectis, aquaticis et fabulosis animalibus. Ostatnia księga drugiego tomu monumentalnego dzieła Bocharta traktowała zatem o zwierzętach dubiis sive fabulosis (wątpliwych lub bajecznych). Odnajdziemy tam m.in. rozdziały na temat gryfa (gryps), mrówkolwa (myrmecoleo), feniksa (phoenix), faunów figowych (faunus ficarius), syren (siren) czy onocentaurów (onocentaurus).
Dzisiejszego czytelnika Pisma Świętego może dziwić, że w pracy naukowej na temat biblijnych zoonimów uczony francuski poświęcił zwierzętom fantastycznym całą księgę. Dlaczego tak się stało? Nie ulega wątpliwości, że dwa najbardziej znane, cenione i rozpowszechnione w Europie starożytne przekłady Biblii – Septuaginta i Wulgata – pełne są istot, które wielu komentatorów starożytnych i średniowiecznych uznawało za dubiis sive fabulosis.
Współczesna egzegeza biblijna, posługująca się metodą historyczno-krytyczną oraz korzystająca z dorobku filologii biblijnej, odmitologizowała niemal wszystkie występujące w Biblii Hebrajskiej zoonimy. Jednym z pierwszych uczonych, który w wielu istotach nadprzyrodzonych pojawiających się w Septuagincie i Wulgacie widział zwykłe zwierzęta, był właśnie Samuel Bochart. Rozpowszechnienie i encyklopedyczny charakter jego Hierozoiconu sprawiły natomiast, że wielu uczonych współczesnych badających realia biblijne, odwołuje się do jego ustaleń po dziś.
U starożytnych i średniowiecznych komentatorów, którzy studiowali Septuagintę czy Wulgatę, rodziły się pytania takiego rodzaju, jakie zadał Bochart w rozdziale dotyczącym gryfa: „Czy jest rzeczą prawdopodobną, że Bóg zabronił swojemu ludowi jeść zwierzęcia, które nie istnieje?” Wykład postara się pokazać jak próbowano na pytanie zadane przez Bocharta przez wieki odpowiadać.
Po wykładzie będzie czas na pytania.